Selecteer een pagina

Het goede leven, het groene leven

(preek ds Westrik op 25 oktober 2020 in De Stek, Boskoop)

Hosea 4: 1 – 3 Het goede leven, het groene leven
Matteüs 10: 29 – 31

Gemeente van Jezus Christus,

Ruimtevaarders vertellen steeds weer het verhaal. Hoe ze vanuit de ruimte de aarde opeens zagen als een blauwe bol met de dampkring als een dunne sluier, vliesje een dunne sliert maar, eromheen en zich realiseerden: dit is ons onmisbare en kwetsbare thuis. Geen wegwerpartikel, maar gemeenschappelijk huis waar we genadig in mogen leven.

Het kan je dichter bij God brengen. Bij verwondering en blijdschap. Goed is het om te leven. God opent je de ogen voor al wat leeft, laat ons het leven vieren, laat ons van de schoonheid ervan proeven, doet ons verlangen altijd daar te zijn waar het leven is. Je leven kan als een belofte geleefd worden. Je doet de deur open en je hoort de vogels fluiten…

Maar het staat op het spel. Stel je voor, dat er een lente komt waarin geen vogeltje meer zingt, dat er alleen een stille doodse lente is. Dat is het waar Hosea mee inzet. Het staat er in vs 3 zo onthutsend. Het land treurt. Het land heeft te lijden. Het land kreunt onder de last van wat mensen doen en aanrichten. Het land zucht. De vogels fluiten niet meer. De vissen sterven in de zee. Alsof Hosea al wist van overbevissing, ronddrijvende plastic soep in de oceanen, uitgeputte landbouwgronden.

Ligt het aan óns dat het land treurt….? Voor Hosea is dat zonneklaar.
In vs 1 zegt hij: er is geen eerlijkheid meer, geen liefde meer. Hier klinken Hebreeuwse woorden die in het Jodendom zo vertrouwd zijn dat wij ze ook wel in de oorspronkelijke taal mogen horen. .
Emet is betrouwbaarheid. Ben je trouw aan je naaste, aan de schepping waarin je leeft.
Chesed is goedheid, saamhorigheidsbesef, verantwoordelijkheid.

De corona-crisis is een rare, nare crisis. Eén ding is duidelijk. Ons gedrag doet er toe en is direct van invloed of we het virus indammen of juist de vrije loop laten. Hebben we ontzag en bewondering voor onze aarde als een gemeenschappelijk huis? Of overtreden we gemakzuchtig de saamhorigheid en eerbied die daarbij hoort? Dat kun je niet ongestraft doen.

Op dat punt is het met de ecologische crisis niet anders. Die bedreigt ons niet van buiten af alsof we er niks aan kunnen doen.
Wij roepen het zelf over ons af.
Hosea zou zeggen: de aarde is niet het probleem, ménsen zijn het probleem.

Er komt een derde woord bij. Jullie kennen de Heer niet, jullie zijn Hem vergeten en je laat je versieren door andere machten, geld en succes.
Ik bezocht eens de zoon die zijn moeder moest begraven. Hij moest lang zoeken naar haar bijbel. Een beduimeld exemplaar kwam tevoorschijn. Met blaadjes ertussen en aantekeningen erbij. De zoon vertelde meesmuilend: hij had ze allemaal op kunnen zeggen, de richters van Israël, de zonen van Jakob. Wat moet je met die kennis? Maar hij had zich verzet, tegen dat vaste patroon, tegen al dat moeten, tegen de verstikkende sfeer van de kerk. Maar toen werd hij stil. Zijn moeder. Ja, zo zei hij, die ‘kende’ God. Ze was er vertrouwd mee. In eenvoud en bescheidenheid, trouw en zorgzaamheid. Hoe ze lucifers vaker gebruikte. Hoe ze met een klein beetje water de vaat toch schoon kreeg. Het maakte hem opnieuw ontvankelijk.

Ik weet het. Negativiteit ligt op de loer. We kunnen gaan somberen.
Er zijn dan ook christenen die zeggen: je moet je niet zo druk maken om het milieu. Als deze aarde vergaat, schept God zo weer een nieuwe. Maar wat moet op je zo’n nieuwe aarde, als je op de eerste aarde niet geleerd hebt wat betrouwbaarheid en saamhorigheid is?
Of we worden zuurpruimen die elkaar ongenadig ervan langs geven. We kunnen dat wel goed in de kerk. We worden er meestal niet door bemoedigd, eerder worden we er treurig van.

Ontkomt Hosea aan de negativiteit? Nou ja, hij zet stevig in. Met de vijf geboden die hij noemt: jullie maken elkaars leven kapot, het is niet anders dan liegen, moorden, stelen en vreemdgaan.

Maar vergeet niet dat achter die geboden altijd beloften zitten. Helemaal als je het vult vanuit betrouwbaarheid en saamhorigheid, het kennen van God.
Achter de geboden zit altijd God die je bevrijdt en bevestigt.
Zijn betrouwbare Ja over je leven, over deze aarde, Zijn schepping.
De tien geboden dan nog eens in korte zinnen.
Ja, God is er. Vanuit dat Ja, leef je met eerbied, hou je deze ene dag bijzonder, respecteer je je afkomst. Niet moorden, niet liegen wordt dan: ik wil leven, ik ben trouw. Niet stelen en niet echtbreken, wordt dan: ik heb genoeg. Ik ben eerlijk. Mijn liefde is puur. Ik ben dankbaar.
Leef uit die bevestiging!

Jezus heeft vanuit dat Ja van God zo geleefd dat hij het deelde met mensen en dieren. Hij haalt de angst en de negativiteit bij ons weg. Zelfs dat musje dat zo weinig waard is in onze ogen, is waardevol in Gods ogen. Als zo goed is voor de mussen, hoeveel te meer voor ons mensen. Misschien is het wel eerste wat we horen op de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Dat musje dat tjilpt en ons wakker maakt bij God.

Amen.